Posts

Showing posts with the label Mizo

Dragon fruit

Image
Dragon fruit chu eng nge? Cactus family a mi an ni a, Pitaya emaw Pitahaya ti tein an ko bawk. An zam(running) a, a rah hi a thlum a, a rih zawng hi 150 - 600 g a ni. A rah hi rawng hrang hrang a sen-dang, a eng, a sen, a hring te leh a sen-duk te an awm. Khawi ramah te nge an chin tam? Asia khawmualpui chhimchhak (southeast Asia), US rama Florida, Caribbean, Australia ah te leh Mesoamerica-ah te an ching na sa. Tin, Israel, Thailand, Vietnam leh Australia ramah te hian eizawn nana hmang an tam hle bawk. Eng sik leh sa nge a mamawh? Tropical leh Sub-tropical hmunah an awm a. An mamawh tawk tui hnianghnar an hmuh chuan sik leh sa hrang hrangah pawh an thanglian thei tho mai. A tlangpuiin tenperature 21 - 29°C an ngeih ber a, Mizoram sik leh sa nen pawh a inhmeh hle awm e. Tin, he mi piahlam 38-40°C leh 0°C velah pawh reilote chhung chu an awm thei tho bawk.  Eng lei(soil) nge an ngeih? Lei ro (well drained) zawi muang - muang lutuk lo leh rang lutuk lo a - tui hip theiah an thang th...

Vawkhniakzawn Thla kan chuangkai leh ta

Image
Kum chanve kan pel tan ta der mai, ruah sur tam hun vanglai kan thleng chho leh ta. Ka nu vaimim tuh te pawh an vui ve ta reng mai, zu va te'n zah ngai se la kan hma karah chuan a thar hmasa te pawh kan tem ve thei tawh ang chu. Hnim leh thlai te pawh hi tui pangngai a chawm leh van ruahtui dawng hi an lo inthan chak hleih hle mai a, fur lai hi chuan thlai chin kara hnim to te hi a khat tawk hian tih fai an ngai reng mai a ni. Fur pui vanglai tak tak thlen hmain huana zawngtah leh khanghu hmunte chu hmani lawk khan kan ti fai a, thosi leh vaihmite te nen kan thawk ho a, a nuam dang dai thin hle mai. Kumin zet zawng kum dang anglo takin hri puiin khawvel a tuama, Mizoram thlengin khawsak phung a nghawng lian hle mai, hei bakah kan zawlnei te'n an lo sawi lawk tawh thim thuah hnih chungchang pawh, India ram ri Galwan ruam vela India leh China sipai inkara boruak thalo tak irh chhuak avangin ngaihtuah a thui duh hle mai. Nimahsela, sik leh sa leh khawvel chu chawl lovin a kal mup ...

Hmangaihna hlu

Image
Ka hringnun zin kawngah hian hlimna leh lungngaihna te ka tawk a, thil tha leh thalo te nen. Chaklohna leh dawrawmnain a phuar vel ka taksa hi hmangaihna kut chak a ngai a ni. Hmangaihtu tellova hringnun zinkawng zawh ka zuam mawlhlo. A fiah leh zual thin hmangaihtu harsatna phuar vela ka awmin. Hmangaihna hlu ber Isua Krista hmangaihna kan chang e.  Ani chuan misual kan nih lai paw'n kan tan a thi si a. Ka tan a hlu lua e hmangaihna. Aw hmangaihna ka ngai hlu a che.

INKHARKHIPIN A THA ZAWNGA ZOFATE A NGHAWNG DAN

Kumin 2020 March ni 5 atanga tanin inkharkhip (lockdown) chu India ram pumah kalpui mek zel a ni a, Novel Coronavirus hrileng avanga lockdown tawp hun tur chu sawi theih a la nilo mek zel a nih hi. Chinese ral rel thiam leh philosopher ni bawk Sun Tzu chuan "buaina karah pawh, remchanna a awm zel a ni" a tih ang deuhin he inkharkhip kalpui mek hian chhungkaw tam tak manganna leh harsatna a siam karah zofate tana hmasawnna tur leh insiamthatna tur a keng tel thei a ni. Zofaten hlawkpui nana kan hman theih dan tur kawng hrang hrang te a lungthu kimin lo khaikhawm i la, pakhatnaah chuan, khawlvel thiamna thang zel mila insiamremna kawngah; pahnihnaah, kan thlarau nun thanlenna kawngah; pathumnaah, kan hnamzia leh nunphung hmasawnna kawngah te rah tha leh duhawm a chhuah theihna hrang hrang kan tarlang dawn a ni. 1. Khawvel thiamna leh hmasawnna thang zel mila insiamremna kawngah: Hmasawnna hrang hrang khawvelin a herchhuahpuite ruala ke pen dan zir ve zel a pawimawh hle awm e. T...